(2 ψήφοι)

Δεκέμβριος. Μήνας κοινωνικών επισκέψεων στην Παλιά Αθήνα

Δεκέμβριος. Μήνας κοινωνικών επισκέψεων στην Παλιά Αθήνα

Πώς προετοιμαζόταν η κυρία και ο κύριος για τις μεγάλες εξόδους....

Ας μεταφερθούμε κάπου στο 1880. Η Αθηναία που δεν ανήκε σε αριστοκρατική οικογένεια σπάνια έβγαινε έξω. Όλη η ζωή της περιοριζόταν στους τέσσερις τοίχους του σπιτιού της, στο νοικοκυριό της, στον άντρα της, στα παιδιά της· και φυσικά, όταν έβγαινε, θα συνοδευόταν από το σύζυγό της.

aspaso-visit-photo-04-.gif

Η έξοδος από το σπίτι είχε πάντα συγκεκριμένο σκοπό. Ο σκοπός αυτής της εξόδου έπαιρνε επίσημο χαρακτήρα κατά τη σχετική αναγγελία-ανακοίνωση του Μεγάλου Αφέντη, συνήθως 3 ημέρες νωρίτερα, για να προλάβουν να γίνουν και οι σχετικές προετοιμασίες.

 

«Ασπασώ μου, αντιμεθαύριον, ημέραν της εορτής του αγίου, την μεν πρωίαν θα μεταβώμεν οικογενειακώς εις την Θείαν Λειτουργίαν της Εκκλησίας του Ψυρρή, όπου εορτάζει ο Άγιος. Η χάρις του βοήθειά μας. Μετά θα κάνωμε τον περίπατό μας. Το δε απόγευμα θα επισκεφθώμεν κατ' οίκον τον σεβαστόν θείον μας και άλλους εορτάζοντας συγγενείς και φίλους».

 

Η κυρ Ασπασώ άρχιζε αμέσως τις προετοιμασίες για την «έξοδο». Θα φρεσκάριζε με «τσουένι» κι έπειτα θα σιδέρωνε τη «ρεντεγκότα» του συζύγου της, του κυρ Θανάση. Καθώς και το δικό της φόρεμα, το οποίον ήταν μακρύ με ουρά, η δε φούστα του σκέπαζε εντελώς κι αυτές ακόμα τις μύτες των παπουτσιών της.

Ετοίμαζε κατόπιν τα ψηλά της υποδήματα, που φθάναν σχεδόν ως το γόνατο κι έδεναν με μακριά κορδόνια. Του αντρός της τα «στιβάλια» είχαν λάστιχο στα πλάγια κι έμπαιναν με μεγάλη ευκολία. Την εποχή εκείνη, ο μεν σύζυγος θα φόραγε στην έξοδό του για καλό καπέλλο το σκληρό ημίψηλο «Μιραμπώ». Η δε γυναίκα του ένα καστόρινο «πανέρι» στολισμένο με λουλούδια, φτερά ή πουλιά βαλσαμωμένα.

aspaso-visit-photo-01-.gif

 

Εκείνο όμως που αποτελούσε τότε αληθινή μυσταγωγία ήταν το χτένισμά της. Αποβραδίς θα κατσάρωνε τα μαλλιά της με ειδικό σίδερο ή με κορδελλάκια βρέχοντάς τα. Μερικές Αθηναίες Δέσποινες στόλιζαν το πρόσωπό τους με τις σχετικές αφέλειες, κατσαρώνοντάς τες μία μία και κολλώντας τες με γόμα στο μέτωπό τους για να μη χαλάσουν.

Αλλά κι ο κύριος δεν πήγαινε πίσω. Από το βράδυ θα σιδέρωνε το μουστάκι του, ώστε να του δώσει τον τόνο που του άρεσε, θα του έβαζε «μαντέκα» κι έπειτα τη νύχτα θα κοιμόταν με το «μουστακοδέτη».

aspaso-visit-photo-03.gif

Επειδή το φτιασίδι ήταν τότε άγνωστο, μερικές κοκκέτες κυρίες της Παλιάς Αθήνας συνήθιζαν να δένουν το βράδυ στα μάγουλά τους μπιφτέκια από ωμό κρέας, για να φρεσκαριστεί το δέρμα τους. Εννοείται, βέβαια, πως αυτό γινόταν στα κρυφά και με προφύλαξη. Έλεγαν ότι έδεσαν τα μάγουλά τους με ένα μεγάλο μαντίλι, γιατί τις είχε πιάσει πονόδοντος! Αφού δεν υπήρχαν στην παλιά Αθήνα κομμωτήρια κυριών και «Ενστιτί ντε μποτέ», καταφεύγανε οι καημένες σε άλλα πρακτικά «μαντζούνια»!

Το πρωί θα άρχιζε η κυρία τις τελευταίες ετοιμασίες της εξόδου. Θα έβαζε πρώτα τον πελώριο εκείνο κορσέ με τις μπανέλλες, που για να τον σφίξη με τα μακριά κορδόνια του χρειαζόταν πολλή ώρα. Πέρναγε λοιπόν τις άκρες των κορδονιών σε ένα στερεό πόμολο και κατόπιν άρχιζε η ίδια να στριφογυρίζει και να απομακρύνεται, έως ότου σφιχτεί ο κορσές της και μικρύνει η μέση της. Έπειτα θα έδενε πίσω από την «τάγια» της το «τουρνούρι». Τότε η λεπτή μέση εθεωρείτο το άκρον άωτον της σωματικής ομορφιάς.

aspaso-visit-photo-02-.gif

Στις βίζιτες, εκτός από τα τραταρίσματα, υπήρχε παλιά συνήθεια να φιλεύουν τους επισκέπτες και με γλυκά για το σπίτι τους. Με μερικά π.χ. κομμάτια «μπουρέκι», γαλατομπούρικο, τα οποία οι μεν άνθρωποι του λαού τα μεταφέρανε βάζοντάς τα στο μαντίλι τους, οι δε καλής τάξεως έλεγαν: «Τραταριστήκαμε αρκετά. Παρακαλούμε, μην ενοχλήσθε» κ.λπ. Στο τέλος, όμως, έπαιρναν κι αυτοί τα γλυκίσματα μαζί τους σ' ένα μικρό δέμα.

 

Κείμενο βασισμένο στο βιβλίο του Β. Αττικού, Εύθυμα διηγήματα της Παληάς Αθήνας, τόμος Β´ / *Lifo

Θωμάς Σιταράς

Ο Θωμάς Σιταράς γεννήθηκε το 1943 στην Αθήνα από γονείς Κωνσταντινοπολίτες. Αριστούχος απόφοιτος της Λεοντείου Σχολής, σπούδασε, σαν υπότροφος του Βαυαρικού Υπουργείου Παιδείας, Οικονομικά και Δημοσιογραφία στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου. Ολοκλήρωσε την πανεπιστημιακή του εκπαίδευση με μεταπτυχιακές σπουδές στο Μάρκετινγκ, στο ίδιο Πανεπιστήμιο. Εργάστηκε στη Γερμανία, στην εταιρεία Ηλεκτρονικών Υπολογιστών «Honeywell». Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα απασχολήθηκε επί σειρά ετών, ως Διευθυντής Μάρκετινγκ, στον βιομηχανικό όμιλο Α.Πετζετάκις και σε διάφορες άλλες, μικρότερες επιχειρήσεις. Παράλληλα, από το 1970 ασχολήθηκε με την επαγγελματική εκπαίδευση, ως συνιδρυτής του BCA και ως ιδρυτής του Κέντρου Διοικητικών Επιστημών. Στο ρόλο του εκπαιδευτή ενηλίκων έχει οργανώσει ή συμμετάσχει σε πολυάριθμα σεμινάρια Διοίκησης και Οργάνωσης, Μάρκετινγκ και Πωλήσεων σε παραγωγικές, εμπορικές και τουριστικές επιχειρήσεις.

Τον Δεκέμβριο του 2011 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ωκεανίδα το πρώτο του βιβλίο για την Παλιά Αθήνα με τίτλο: «Η Παλιά Αθήνα ζει, γλεντά, γεύεται. 1834-1938». Το βιβλίο αυτό γνώρισε μεγάλη ανταπόκριση από το αναγνωστικό κοινό και τα ΜΜΕ. Ακολούθησε τον επόμενο χρόνο, τον Δεκέμβρη του 2012, η πικάντικη συνέχεια με το βιβλίο «Πόθοι και πάθη στην

...

Video of the day

  • Becky G, Natti Natasha - Sin Pijama

INSTAGRAM

 

ThaGinoMana

Bright Side of Mom