20.05.2013
(10 ψήφοι)

Κατάψυξη ωαρίων: παρόν ή μέλλον

Κατάψυξη ωαρίων: παρόν ή μέλλον

Ζούμε την εποχή των προκλήσεων, την εποχή των ακραίων καταστάσεων, την εποχή της τεχνολογίας, έτσι έννοιες όπως εξωσωματική γονιμοποίηση, υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, συντήρηση γονιμότητας είναι τόσο προκλητικές όσο και οικείες. Στην εποχή μας οι γυναίκες ολοένα και περισσότερο καθυστερούν την διαδικασία της αναπαραγωγής και τεκνοποίησης κι αυτό γιατί οι προτεραιότητές τους σταδιακά άλλαξαν.

Όλο και περισσότερες γυναίκες ξεκινούν να κάνουν παιδί στο τέλος της 4ης ή στις αρχές της 5ης δεκαετίας της ζωής τους, αφού έχουν ολοκληρώσει και πραγματοποιήσει τα επαγγελματικά τους σχέδια. Είναι όμως δεδομένο ότι ακόμη και μέσα από την διαδικασία της εξωσωματικής γονιμοποίησης, η επίτευξη κύησης στις ηλικίες αυτές δυσκολεύει δραματικά. Έτσι η μεγαλύτερη ηλικία που επετεύχθη κύηση μέσω της εξωσωματικής γονιμοποίησης με ωάρια της ίδιας της γυναίκας, είναι τα 47 έτη, όμως αφορά ελάχιστες γυναίκες παγκοσμίως, ενδεχομένως λιγότερες από 10. Επίσης τα ποσοστά επίτευξης κλινικής κύησης με εξωσωματική γονιμοποίηση σε γυναίκες ηλικίας 40, είναι περίπου 20% και πέφτουν στο 2-4% στην ηλικία των 44-45 ετών.


Όλα αυτά οδήγησαν στην ανάγκη να συντηρηθεί η αναπαραγωγική λειτουργία της γυναίκας έτσι ώστε να χρησιμοποιηθεί, όταν η γυναίκα θα είναι έτοιμη ανεξαρτήτως της ηλικίας της. Στα πλαίσια αυτά η κρυοσυντήρηση ωαρίων, ωοθηκικού ιστού ή εμβρύων αποτέλεσε από την δεκαετία του ΄80 αντικείμενο έρευνας και μελέτης ώστε σήμερα να αποτελεί πραγματικότητα. Αν ξεχωρίσουμε την κρυοσυντήρηση του ωοθηκικού ιστού όπου οι δυνατότητες να επιτευχθεί μελλοντικά κύηση είναι προς το παρόν περιορισμένες, η κρυοσυνήρηση ωαρίων και εβρύων φαίνεται να είναι μέθοδοι με πολύ καλά ποσοστά επιτυχίας.


Το 1953 γεννήθηκε το 1ο παιδί που προήλθε από κρυοσυντηρημένο σπέρμα, το 1984 γεννήθηκε το 1ο παιδί από κρυοσυντηρημένο έμβρυο και το 1986 γεννήθηκε το 1ο παιδί από κατεψυγμένο ωάριο. Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του '90 και τις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας, η κρυοσυντήρηση των ωαρίων εμφάνιζε πολύ χαμηλά ποσοστά επιβίωσης αυτών κατά την απόψυξη, στη συνέχεια η γονιμοποιητική ικανότητα αυτών των ωαρίων ήταν πολύ περιορισμένη κι έτσι αντίστοιχα και οι κυήσεις που προέκυπταν ήταν ελάχιστες. Στα τελευταία ομως χρόνια νέες μέθοδοι κρυοσυντήρησης βελτίωσαν όλους τους παραπάνω δείκτες (επιβίωση, γονιμοποίηση, κύηση) εντυπωσιακά κι έτσι πια η κρυοσυντήρηση ωαρίων θεωρείται επιλογή ρουτίνας για όλους εμάς που ασχολούμαστε με την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή.


Στο ερώτημα σε ποιες γυναίκες θα κάνουμε την κατάψυξη ωαρίων η απάντηση είναι σε όλες όσες πρέπει, ή επιθυμούν να διατηρήσουν τη γονιμότητά τους. Έτσι γυναίκες που βρίσκονται στην άνοδο της καριέρας τους και θέλουν να αναβάλουν την τεκνοποίηση για το μέλλον, γυναίκες που βρίσκονται στην αρχή της ωοθηκικής τους γήρανσης (όχι στην προεμμηνόπαυση ή στην εμμηνόπαυση), γυναίκες που πρόκειται να υποβληθούν σε θεραπείες που μπορεί να καταλήξουν σε ανεπάρκεια της ωοθηκικής λειτουργίας, γυναίκες που έχουν πιθανότητες να εμφανίσουν πρόωρη εμμηνόπαυση, μπορεί να ακολουθήσουν τη λύση της κρυοσυντήρησης.

Εδώ πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι όσο νεότερη είναι η γυναίκα τόσο καλύτερη η ποιότητα των ωαρίων της, όπως και μεγαλύτερη η ποσότητά τους, άρα τόσο αποτελεσματικότερη και η όλη διαδικασία. Και αυτό γιατί γυναίκες που μπαίνουν στην εμμηνόπαυση κι έχει ήδη ξεκινήσει η έκπτωση της ωοθηκικής λειτουργίας, πρέπει να αποτρέπονται από αυτή την διαδικασία, τα ωάρια των γυναικών αυτών είναι τόσο επηρεασμένα από την ωοθηκική γήρανση που η κρυοσυντήρηση σε συνδυασμό με τον μικρό αριθμό παραγωγής θα οδηγήσει σε πτωχά αποτελέσματα όταν αποψυχθούν κι εφόσον επιβιώσουν.


Ποια είναι τα αποτελέσματα της κρυοσυντήρησης των ωαρίων; Όταν μιλάμε για αποτελεσματικότητα τρεις είναι οι παράμετροι που μας ενδιαφέρουν, η πρώτη είναι η επιβίωση των ωαρίων από την διαδικασία της κατάψυξης και απόψυξης, η δεύτερη το ποσοστό που αυτά γονιμοποιούνται και η τρίτη η πιθανότητα επίτευξης κύησης.

Από τα πολύ χαμηλά έως απογοητευτικά αποτελέσματα των πρώτων ετών εφαρμογής της μεθόδου, σήμερα έχουμε φτάσει σε τόσο ικανοποιητικά που να θεωρούμε ότι είτε ωάρια καταψύξουμε είτε έμβρυα το τελικό αποτέλεσμα (η επίτευξη κύησης) είναι περίπου το ίδιο. Αιτία για αυτή την εντυπωσιακή αλλαγή αποτέλεσε η νέα μορφή κρυοσυντήρησης το vitrification. Από την παλαιά αργή μέθοδο κρυοσυντήρησης η οποία ήταν πολύ αποτελεσματική για τα έμβρυα αλλά καθόλου για τα ωάρια, περάσαμε στην ταχύτατη κρυοσυντήρηση η οποία είναι εξίσου αποτελεσματική και για τα δύο. Έτσι η επιβίωση των ωαρίων μετά την απόψυξη είναι πια 90%-97%, το ποσοστό γονιμοποίησης αυτών είναι 71%- 79%, και το ποσοστό κυήσεων είναι 36%-61% στις τελευταίες έρευνες που αξιολόγησαν τη νέα μέθοδο κατάψυξης. Σε μια μεγάλη μελέτη που συνέκρινε τα ποσοστά των τριών αυτών παραμέτρων μεταξύ γυναικών που έκαναν εξωσωματική με κατεψυγμένα ωάρια και γυναικών με φρέσκα ωάρια δεν υπήρξε στατιστικά σημαντική διαφορά. Ο κυρίαρχος παράγοντας που επηρεάζει την αποτελεσματικότητα είναι η ηλικία της γυναίκας, έτσι γυναίκες 40 ετών έχουν πιθανότητα επίτευξης κύησης περίπου 22% ποσοστό ανάλογο με αυτό των φρέσκων ωαρίων.


Ένα άλλο μεγάλο ερώτημα που προκύπτει είναι τι γίνεται με τα παιδιά που προκύπτουν από τη χρήση των αποψυγμένων ωαρίων. Τα μέχρι τώρα δεδομένα δεν έδειξαν κάποιους κινδύνους για τα παιδιά αυτά, εδώ όμως θα ήθελα να επισημάνω ότι η μέθοδος είναι σχετικά νέα , τα παιδιά που έχουν γεννηθεί είναι λίγα, οπότε πρέπει να είμαστε ακόμα προσεκτικοί πριν να βγάλουμε τελικά συμπεράσματα.


Ποια πρέπει να είναι η διάρκεια της κρυοσυντήρησης; Εδώ η απάντηση είναι ότι γενικά όσο μεγαλύτερη είναι η διάρκεια της κατάψυξης είτε για τα έμβρυα είτε και για τα ωάρια τόσο πιο συντηρητικοί πρέπει να είμαστε όσον αφορά την αποτελεσματικότητά τους. Πάντως όριο στη χρονική διάρκεια της κατάψυξης τουλάχιστον προς το παρόν δεν έχει οριστεί.


Ποιοι είναι οι κίνδυνοι για τη γυναίκα που θα υποβληθεί σε κατάψυξη ωαρίων; Οι κίνδυνοι είναι αυτοί της εξωσωματικής, δηλαδή ο καρκίνος των ωοθηκών στις πολλαπλές προσπάθειες και το σύνδρομο υπερδιέγερσης των ωοθηκών στις γυναίκες που θα υπεραντιδράσουν στα φάρμακα. Όσον αφορά στον καρκίνο των ωοθηκών η συμβουλή είναι ότι η χρήση της μεθόδου πρέπει να είναι λελογισμένη (όχι πολλές προσπάθειες), ενώ όσον αφορά στο σύνδρομο υπερδιέγερσης ωοθηκών, αυτό συνήθως όταν εμφανιστεί είναι ήπιο, αφού δεν ακολουθεί κύηση για τη γυναίκα.


Συμπερασματικά θα έλεγα ότι για τις γυναίκες που θέλουν να διατηρήσουν τη γονιμότητά τους, η λύση της κατάψυξης των ωαρίων τους φαίνεται να είναι ασφαλής και αποτελεσματική, αφορά δε το παρόν και όχι το μέλλον. Σημασία έχει να μπουν τα κριτήρια από το γυναικολόγο, έτσι ώστε να αποφευχθούν άσκοπες κι αναποτελεσματικές διαδικασίες, όπως κρυοσυντήρηση ωαρίων σε γυναίκες μεγάλης ηλικίας ή σε γυναίκες που ήδη έχουν έκπτωση της ωοθηκικής τους λειτουργίας.

Κάποιες φορές η απόσταση από την επιστημονική κατάκτηση στη φρούδα ελπίδα είναι πολύ μικρή...

 

 

Ο Δημήτρης Γιάνναρης είναι Γυναικολόγος Αναπαραγωγής, 

Επιστημονικός υπεύθυνος ΜΥΑ: «ΕΜΒΡΥΟ ART»Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

 

 

Δημήτρης Γιάνναρης

Ο Δημήτρης Γιάνναρης είναι Γυναικολόγος Αναπαραγωγής, Επιστημονικός υπεύθυνος ΜΥΑ: «ΕΜΒΡΥΟ ART»gianndi@otenet.gr

Πρόσφατα από: Δημήτρης Γιάνναρης

Top5
Dr Feelgood

Αυτό που για κάποιους αποτελεί ταινία

...

Ζούμε την εποχή των προκλήσεων, την εποχή των ακραίων

...

Γυναικολογικό υπερηχογράφημα και

...

Τα τελευταία χρόνια και κυρίως από το 1980 και μετά,

...

8 Μαρτίου, ημέρα της γυναίκας. Κάντε ένα δώρο

...

Video of the day

  • Fifth Harmony - Work from Home ft. Ty Dolla $ign | #BrightSongOfTheDay

INSTAGRAM

 

ThaGinoMana

Bright Side of Mom