Η πρώτη απώλεια

Η πρώτη απώλεια

Ο θάνατος είναι κάτι σκληρό, που δύσκολα γίνεται αποδεκτό, πόσο δε από ένα μικρό παιδί που έχει μάθει να παίζει, να γελά, να αγαπά και να το αγαπούν και σίγουρα δεν έχει αυτή την εικόνα του οριστικού τέλους. Κι η πρώτη απώλεια νομίζω ότι είναι κάτι που δεν ξεχνά ποτέ τελείως, όσος καιρός κι αν περάσει.


Πριν 2 χρόνια περίπου, Χριστούγεννα, ο γιος μου έμελε να γνωρίσει την πρώτη του απώλεια, όταν ξαφνικά έχασε τον παππού του. Ο γιος μου είχε ένα απίστευτο δέσιμο με τον παππού, από μικράκι άνοιγε τα χέρια για να του κάνει αγκαλιά, να του δώσει «μα» , φιλί δηλαδή, έμπαινε στο σπίτι του παππού και της γιαγιάς κι άρχιζε κι έψαχνε γύρω φωνάζοντας «παππού». Εκείνος πάντα τον περίμενε, τον έπαιρνε αγκαλιά, του διάβαζε βιβλία με ζώα που άρεσαν στον μικρό, προσπαθούσε να του μάθει τους αριθμούς, του έδινε χαρτιά να ζωγραφίσει (να μουτζουρώσει στην ουσία αν και γι' αυτούς ήταν πολύ σπουδαίες αυτές οι μουτζούρες). Ένα άλλο παιχνίδι που ξετρέλαινε τον μικρό ήταν να τρέχει στο γραφείο του παππού του να ανοίγει το συρτάρι και να βγάζει ένα-ένα τα κομπολόγια που είχε μέσα και να τα δίνει στον παππού του. Κι αφού τα έβγαζε όλα και του τα κρέμαγε στο χέρι ξανά πάλι πίσω στο συρτάρι. Του τραγουδούσε το κοκοράκι ή το μπάρμπα Μπρίλιο κι ο μικρός χοροπήδαγε, χτύπαγε παλαμάκια και χόρευε μαζί του. Μικρά κι απλά πράγματα τους έφερναν κοντά και τους έδεναν σε μια υπέροχη σχέση.

Όλα αυτά ήταν γραφτό να σταματήσουν εντελώς ξαφνικά, σε μια στιγμή που δεν υπήρχε καμιά ένδειξη για κάτι τέτοιο. Ο παππούς είχε κάποιο χρόνιο πρόβλημα υγείας, όμως τίποτα δεν μας είχε δείξει ότι όλα μπορούσαν να αλλάξουν έτσι ξαφνικά, ούτε εμείς ήμασταν προετοιμασμένοι, πόσο δε ο εγγονός του.

 

Ο βρεφικός σταθμός είχε κλείσει για Χριστούγεννα κι ο μικρούλης ήθελε να δείξει τις Χριστουγεννιάτικες κατασκευές στον παππού του. Είχαμε ετοιμαστεί για να πάμε στο σπίτι του παππού και της γιαγιάς όπου θα τρώγαμε όλοι μαζί. Ενώ ήμασταν στο δρόμο, μας τηλεφώνησαν όπου και μας είπαν ότι ο παππούς ήταν στο νοσοκομείο και φαινόταν σοβαρό... Γύρισα με τον μικρό στο σπίτι ενώ ο μπαμπάς πήγε στο νοσοκομείο για να δει τι συμβαίνει. Δεν θα ξεχάσω την απορία του στο δρόμο, πόσες φορές ρώτησε που είναι ο παππούς, πότε θα πάμε, γιατί δεν πάμε, και κρατούσε σφιχτά τη σακούλα με τα πράγματα που ήθελε να του δείξει.

 

Γυρίσαμε σπίτι, του άλλαξα ρούχα, του εξήγησα ότι ο παππούς αρρώστησε κι είναι στο νοσοκομείο... σάμπως ήξερε το παιδί τι σημαίνει νοσοκομείο; Νόμιζε ότι θα του δώσουν κόκκινο γλυκό σαν το σιρόπι που έπινε ο ίδιος για το βήχα και θα έρθει πίσω στο σπίτι. Περίπου 5 ώρες αργότερα ξέραμε πως δύσκολα θα γυρνούσε σπίτι... δεν ήξερα όμως τι να πω στο παιδί, όχι ακόμη, περιορίστηκα στο ότι είναι πολύ άρρωστος και δεν μπορούμε να τον δούμε κι όταν κάποιος αρρωσταίνει πολύ μπορεί να μην καταφέρει να γυρίσει στο σπίτι. Με ξάφνιασε η αντίδρασή του. Εκείνη τη μέρα δεν ρώτησε τίποτα άλλο... μερικές φορές η αντίληψη των μικρών παιδιών είναι εκπληκτική...

 

Την άλλη μέρα το πρωί του είπα πως ο παππούς πέθανε και πήγε στον ουρανό. Με κοίταξε με απορία και ρώτησε μετά, πότε θα τον δούμε; Νομίζω ότι αυτό ήταν το πιο δύσκολο σκέλος, το να πω στο παιδί ότι δεν μπορούμε να τον ξαναδούμε, να συνηθίσει αυτό το οριστικό, μια κατάσταση που δεν αλλάζει. Και φυσικά αυτό δεν το δεχόταν πάντα ψύχραιμα, φώναξε, έκλαψε, με έσπρωξε... Με τον καιρό έμαθε ότι απλά έτσι είναι, ότι αυτό δεν μπορεί να αλλάξει.

 

Κάποιοι λένε πως με τον καιρό το παιδί ξεχνά. Νομίζω πως είναι ψέμα. Δεν ξεχνά ποτέ, απλά αποδέχεται μια κατάσταση γιατί δεν μπορεί να κάνει κι αλλιώς... Στο παιδικό σταθμό τους έδωσαν ένα παραμύθι για την απώλεια, το διαβάσαμε και κάναμε την εργασία. Το ίδιο βράδυ όταν τον πήγα για ύπνο ο γιος μου έδειξε τον ουρανό στο παράθυρό του και με ρώτησε :

 

- Μαμά ο παππούς είναι πάνω από τα σύννεφα ή κάτω από τα σύννεφα;
- Πάνω αγάπη μου
- Δίπλα στο φεγγάρι ή μπροστά από το φεγγάρι;
- Δίπλα.
- Εκείνος με βλέπει από ψηλά και με αγαπά!

 

Οι συμβουλές του ειδικού:

  • Τα πιο βασικό είναι εσύ ως γονέας να κατανοήσεις και να διαχειριστείς τα δικά σου συναισθήματα [άγχος, θλίψη, θυμός] προτού μιλήσεις στο παιδί.
  • Μίλησε του ειλικρινά, έγκαιρα με απλό και κατανοητό τρόπο: Είναι σημαντικό το παιδί να γνωρίζει την αλήθεια χωρίς να την αποκρύπτουμε άμεσα μετά το γεγονός. Χρησιμοποίησε τη λέξη «θάνατος», «πέθανε». Απόφυγε φράσεις όπως «πήγε στον ουρανό», «έφυγε» ή «κοιμάται» γιατί δίνει διφορούμενα μηνύματα στο παιδί δηλαδή το παιδί μπορεί να μην κοιμάται το βράδυ περιμένοντας τον παππού πότε θα ξυπνήσει.
  • Βοήθησε το να καταλάβει την απώλεια: Σε αυτή την ηλικία η απώλεια βιώνεται από το παιδί ως κάτι προσωρινό όπως και στα κινούμενα σχέδια που βλέπουν στην τηλεόραση. Οι ήρωες πεθαίνουν αλλά μετά ξαναζωντανεύουν. Για αυτό και μπορεί ενώ το έχεις ενημερώσει για το θάνατο του παππού να τον ψάχνει μετά από κάποιο χρονικό διάστημα. Επαναλαμβάνουμε και πάλι τι έχει γίνει. Μπορεί να βρεις βοηθητικό να αναφέρεις με εκπαιδευτικό τρόπο τον κύκλο ζωής της πεταλούδας [πώς ξεκινάει από προνύμφη, κάμπια, πεταλούδα και πεθαίνει], του ζώου ή του ψαριού που είχατε στο σπίτι ή τον κύκλο ζωής της φακής [βάζω σποράκια στο κυπελλάκι, φυτρώνουν και μετά μαραίνονται] – έτσι συμμετέχει και το ίδιο σε αυτή τη διαδικασία και την κατανοεί καλύτερα.
  • Βεβαίωσε το ότι δεν φταίει το ίδιο για το θάνατο του παππού: Λόγω της μαγικής σκέψης σε αυτή την ηλικία το παιδί μπορεί να νομίζει ότι επειδή θύμωσε με τον παππού που δεν του αγόρασε το παιχνίδι που ήθελε, ο παππούς πέθανε. Μπορείς να του πεις ότι κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει και δεν θα μπορούσε να κάνει κάτι το ίδιο για να φέρει τον παππού πίσω επικαλούμενος-η τους τρόπους παρουσίασης για την απώλεια που προαναφέραμε.
  • Δώσε του χρόνο να εκφράσει αυτό που νιώθει: Τα παιδιά πενθούν αποσπασματικά δηλαδή άλλες στιγμές μπορεί το παιδί να κλαίει ή να είναι λυπημένο και σε λίγη ώρα να παίζει με το παιχνίδι του. Όταν έχει απορίες μείνε κοντά του να τις ακούσεις και να απαντήσεις. Στις περιπτώσεις που δεν έχεις απαντήσεις μπορείς να του πεις απλά πώς δεν ξέρεις.
  • Δώσε του τη δυνατότητα να τον θυμάται: Το παιδί μπορεί να θυμάται τον παππού είτε από επετείους που θα αποφασίσεις τι θα κάνετε είτε από κάποιο άλμπουμ φωτογραφιών ή κουτί αναμνηστικό που θα φτιάξει το παιδί για να τον θυμάται.
  • Μπορεί ο θάνατος να είναι μια δύσκολη στιγμή στη ζωή ενός παιδιού ωστόσο ο τρόπος που θα βοηθήσουμε το παιδί να το κατανοήσει και να το διαχειριστεί θα το εξοπλίσει με πολλά εφόδια για να διαχειρίζεται άλλες απώλειες στο δρόμο του προς την ενηλικίωση.


Ευφροσύνη Μήτσιου, Ψυχολόγος
www.frosomitsiou.gr

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:
Φανή Παναγιωτοπούλου

Λατρεύει τα παιδιά γι' αυτό και επέλεξε να εργαστεί με παιδιά διδάσκοντας ξένες γλώσσες και μαθαίνοντας τους ό,τι περισσότερο μπορούσε για τον κόσμο. Σπούδασε Γαλλική Γλώσσα και Φιλολογία στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο και στη συνέχεια Μεταπτυχιακή ειδίκευση καθηγητών Γαλλικής γλώσσας του ΕΑΠ. Μιλάει 3 ξένες γλώσσες Αγγλικά, Γαλλικά και Ιταλικά. Σαν καλό κορίτσι εκτός από τα γαλλικά φρόντισε να ολοκληρώσει και τις σπουδές στο πιάνο. Της αρέσει η μουσική, οι εκδρομές και το διάβασμα. Είναι παντρεμένη και μητέρα δύο αγοριών, 5 και 2 ετών.

Top5
Οικογένεια και σχέσεις

...γιατί πολύ «απλά», ο παππούς πέθανε. Δεν «έφυγε»,

...

"Πρόσεχε τον άνθρωπο που κάνει υπομονή. Μια

...

Λένε ότι ως μαμά μπορώ να τα καταφέρω άριστα με την

...

Οι άνθρωποι που εργάζονται με ηλικιωμένους μπορούν να

...

Ας ξεκινήσω λέγοντας ότι όλες θεωρούμε ότι έχουμε έναν

...

Video of the day

  • Becky G, Natti Natasha - Sin Pijama

INSTAGRAM

 

ThaGinoMana

Bright Side of Mom